Frank Westerman: Ooit wordt het Oldambtmeer weer gedempt

Het is exact twintig jaar geleden dat de graanrepubliek, de klassieker van auteur/journalist Frank Westerman (54), in de boekenwinkels kwam te liggen. Westerman gidste Dagblad van het Noorden door de graanrepubliek.

 

Frank Westerman, geboren Emmenaar die opgroeide in Assen en tegenwoordig in Amsterdam woont, is met nog veertien ambassadeurs het uithangbord voor marketing Oldambt om de graanrepubliek te promoten. Deze week ging de videocampagne van start. Uiteraard trapt Westerman af.

Hoewel hij van het kleigebied in Oldambt is gaan houden, zijn geschiedenis en cultuur fantastisch vindt, hoeft hij er niet permanent te wonen. Hooguit drie maanden van het jaar vindt hij voldoende. Het laat zich raden welke dat zijn, als het graan op de akkers staat en alles bloeit. ,,Want, hoewel het hier schitterend is, moet je er wel tegen kunnen om híer te wonen.”

Met hier wordt bedoeld, de graanschuur van Europa. Hier is waar wereldrecords tarwe-oogsten werden gevestigd. Hier is waar enorme boerderijen worden afgewisseld met arbeidershuisjes. Hier is waar enorme graanvelden liggen en vele miljoenen tonnen werden en worden geoogst. ,,Het waren oogsten des oogsten”, weet Westerman. Nog altijd behoort de graanrepubliek tot de top regio’s in de wereld op gebied van tarweoogst.

 

Natuurlijk zijn er in Rusland en de Oekraïne veel grotere velden. Maar qua kwaliteit kan bijna geen regio tippen aan de Oldambtster klei. Een beetje vergelijkbaar met de Po-vlakte in Italië. Ook een vruchtbaar gebied. Tegenwoordig wordt zo weer 80.000 euro gevraagd voor een hectare landbouwgrond. De prijzen zijn weer aan het stijgen.

Twee keer per jaar komt Westerman zeker in de graanrepubliek om er rondleidingen te geven langs de dorpen en boerderijen. Voor een klein, geïnteresseerd publiek dat iets heeft met de geschiedenis van het gebied. ,,En nu ben ik er ook even weer. Het is alleen al mooi om de lucht van de Dollard op te snuiven.”

Intrigerend, fascinerend, maar ook stuitend vindt Westerman de strijd van weleer tussen boer en landarbeider in de graanrepubliek. Een clash tussen rijk en arm. Die bijna leidde tot een revolutie in de regio. Die tegenstelling zie je nog steeds, vindt Westerman. ,,Hij speelt zich alleen niet meer op het boerenerf af. Maar het sluimert nog altijd in dit gebied. Het is nooit ver weg. Er is nog oud zeer. De strijd is niet ver weg.”

 

Westerman is een man van de wereld. Hij was correspondent voor de Volkskrant in Belgrado en verslaggever van NRCHandelsblad in Rusland. De basis voor zijn auteurschap werd in 1987 gelegd in de bossen van Peru. Hij schreef er zijn eerste reportages. Voor zijn onderzoek, hij studeerde tropische cultuurtechniek aan de landbouwuniversiteit Wageningen, verbleef hij een jaar in het Zuid-Amerikaanse land. Hij woonde en werkte destijds in Puno. ,,In de zomer ga ik er weer heen. Ik ga zeker in Puno kijken. Herinneringen ophalen. Toen ik er woonde was Lichtend Pad (een guerilla beweging,) actief.”

Tien boeken heeft hij inmiddels geschreven. Westerman is net terug uit Frankrijk, waar zijn boek Een woord een woord, over de Molukse kapingen in de jaren zeventig van de vorige eeuw, wordt uitgegeven. Hij was in Metz en Parijs en gaat binnenkort naar Bratislava. ,,We zijn in Frankrijk net met een campagne gestart. Afwachten of het boek aanslaat.”

 

We rijden ondertussen door Midwolda, Oostwold, Finsterwolde, Ganzedijk en Hongerige Wolf. ,,Waar nu het strand van Midwolda ligt, werden vroeger bieten geteeld.” Hij is nog steeds oprecht verbaasd als Blauwestad en Oldambtmeer te sprake komen. Het plan voor een woon- en recreatiegebied werd bedacht terwijl er 10.000 hectare landbouwgrond braak lag.

 

,,Maar welk staatshoofd ter wereld zet vruchtbaar land onder water. Land dat was veroverd op de zee. Dat heeft Beatrix in 2005 hier wel gedaan. Met een draai liet ze het water binnenstromen. En weet je, terwijl ze dat deed steeg de prijs van tarwe weer op de internationale beurs. Landbouwgrond in deze regio leverde tien ton aan oogst per hectare op. Nog altijd. Ongekend. In Portugal komen ze niet verder dan drie ton.”

 

En toch sluit Westerman niet uit dat over tien- misschien twintig jaar het Oldambtmeer weer gedempt gaat worden. ,,Denk je van niet? Het is een trend dat water passé is. Je ziet het overal”, gaat Westerman verder. ,,Die mode, het onder water zetten van gebieden, is voorbij.”

Als het ooit zover komt weet Westerman dat hij weer aan de bak moet. ,,Dan zal ik een extra hoofdstuk aan de graanrepubliek toevoegen. Ik weet zeker dat die periode aanbreekt.”

 

Het boek De graanrepubliek is toe aan zijn eenendertigste druk en er zijn meer dan honderdduizend exemplaren van verkocht. Op de website van Marketing Oldambt is meer te lezen en zijn video’s over de campagne De Graanrepubliek www.mijngraanrepubliek.nl

Bron: Dagblad van het Noorden