Historie van het Oldambtmeer

Het Oldambtmeer is een kunstmatig meer, dat is aangelegd als onderdeel van het woon- en recreatieproject Blauwestad. De plek waar het Oldambtmeer zich nu bevindt is een veengebied, gelegen tussen de zandheuvels van Midwolda en Oostwold in het Noorden en Winschoten in het Zuiden.

In het veengebied is wateroverlast geen onbekend verschijnsel. In de Middeleeuwen ontstond de zeearm de Dollard, die bij hoogwater regelmatig overstroomde en het veengebied onder water zette. Aan het begin van de 16e eeuw onstaat door die overstromingen een meertje. Dit meer wordt het Oostwoldermeer of Huningameer genoemd. Huninga was in die tijd een invloedrijke familie die een groot deel van het gebied van het huidige Oldambtmeer in haar bezit had. Er zijn nog steeds veel verwijzingen naar de Huninga’s, zoals de Huningaweg in Oostwold, de Pitch en Putt baan Huninga’s Heem en Huninga’s Watersport. Rondom het Huningameer was een dijk aangelegd: de Noorderringdijk en de Zuiderringdijk. Ook deze namen kun je tegenwoordig nog terugvinden als straatnaam. De straten met deze naam liggen dichtbij de plek waar vroeger de dijk lag. Het veen tussen de zandheuvels werd grotendeels afgegraven en uiteindelijk viel ook het Huningameer droog. Een aantal gemalen moesten het gebied droog houden, zodat landbouw bedreven kon worden.

Na een aantal decennia liep de werkgelegenheid in het Oldambt echter terug door de opkomende mechanisatie in de landbouw en het verlies van onder andere de strokartonindustrie. Mensen trokken weg en de leefbaarheid van het gebied ging achteruit. Landbouwgronden lagen deels braak, omdat boeren subsidie kregen om de Europese overschotten terug te dringen. Er moest een plan komen om het gebied een economische impuls te geven. Eind jaren ’80 kwamen Wim Haasken en Jan Timmer met het idee om een groot stuk land, tot aan de Duitse grens, onder water te zetten. Er zouden woningen gebouwd kunnen worden en het ontstane water bood kansen voor watersport en recreatie.

In de jaren die volgden werd het plan teruggebracht naar een haalbare proporties en verder uitgewerkt. Er was in eerste instantie weerstand bij de bevolking, die maar weinig zag in het onder water zetten van landbouwgrond. Alternatieve voor het ontwikkelen van het gebied waren er echter niet. Halverwege 1997 werd daarom het Blauwe Stad plan goedgekeurd door de drie betrokken gemeenten Winschoten, Scheemda en Reiderland en de Groninger Provinciale Staten. In de daaropvolgende zeven jaar werden de planologische procedures doorlopen, contracten opgesteld met private partners en werden de gronden verworven. 52 boeren en 53 andere bewoners moesten verhuizen. Op 12 mei 2004 werd met de aanleg van het Oldambtmeer en Blauwestad gestart.

Op 12 mei 2005 vond een belangrijke stap in het ontstaan van het Oldambtmeer plaats: koningin Beatrix draaide de kraan open, waardoor het meer vol kon stromen.

In de zomer van 2006 bereikte het Oldambtmeer het gewenste waterpeil. In april 2007 werd het meer officieel geopend voor watersporters en recreanten. Toen gingen ook de eerste watersportbedrijven aan het Oldambtmeer van start: Huninga’s Watersport en Zeilschool Blauwestad.